Nieuws | Handreiking BEX 2026

De overheid heeft de handreiking BEX 2026 gepubliceerd op de site van RVO. Door middel van de Handreiking BEX kunnen melkveehouders de werkelijke excretie van fosfaat en stikstof op hun bedrijf berekenen. Ten opzichte van 2025 zijn er een aantal wijzigingen die invloed kunnen hebben op jouw bedrijf. 

De nieuwe VEM-systematiek

In 2025 werd nog gebruik gemaakt van de oude VEM-systematiek, maar in 2026 is de nieuwe VEM2022 geïntroduceerd. Het CVB heeft vrijwel alle energiebehoeften opnieuw doorgerekend aan de hand van nieuwe onderzoeksgegevens; actuele gegevens over melkkoeien, jongveegroei, lichaamsgewichten en melkproductie. Als de energiebehoefte verandert, verandert automatisch de voeropname en ook de fosfaat- en stikstofopname. Uiteindelijk verandert dan ook de excretie. 

Deze nieuwe energiebehoefteberekening is de rode draad voor de BEX 2026. Het is dus belangrijk dat op de voerjaaroverzichten van 2026 de nieuwe VEM2022 staat. 

Aangepaste diergewichten

Het gemiddelde gewicht van de overige rassen, oftewel de gemiddelde Nederlandse melkkoe, is aangepast naar 25 kg zwaarder in BEX 2026. De gewichtsverhoging is geen losse wijziging, maar onderdeel van de VEM2022-systematiek. Omdat de onderhoudsbehoefte stijgt, leidt dit tot een hogere berekende voeropname. De groeicurve van het jongvee is ook aangepast. Op eenjarige leeftijd en bij het afkalven is het jongvee zwaarder ten opzichte van BEX 2025. Meer groei betekent meer energiebehoefte en dus meer voeropname. 

Vooral voor bedrijven met veel jongvee zal dit impact hebben.  Maar omdat ook de onderliggende formules en de efficiëntie zijn aangepast in BEX 2026 hoeft het niet altijd te zijn dat een hogere energiebehoefte resulteert in een hogere excretie. Bij sommige bedrijven kan juist de melkkoe minder VEM nodig hebben en het jongvee juist meer. Het netto-effect hangt daarom sterk af van de melkproductie, aantal stuks jongvee en het vervangingspercentage. Op een bedrijf met veel jongvee, hoge vervanging, hoge afkalfleeftijd en relatief zware koeien worden de nieuwe groeinormen en gewichten het hardst doorgerekend. Hierop zal BEX 2026 een negatief effect hebben. Bedrijven met weinig jongvee, een hoge levensduur en veel melk per koe zullen minder effecten ervaren bij BEX 2026. 

Overige aanpassingen

• Als er sprake is van een AMS (automatisch melksysteem) in combinatie met weidegang, is de grasopname iets verlaagd. De berekening sluit nu beter aan bij de werkelijkheid. Bij een melkrobot moet de koe namelijk regelmatig terug naar stal om gemolken te worden. Het graasgedrag wordt daardoor vaker onderbroken. Dit maakt het ten opzichte van de conventionele melkstal iets gunstiger voor de BEX. 
• Voor bedrijven met het staltype HA1.35, een ligboxenstal met urineopvangstation voor melk- en kalfkoeien, is de emissiefactor voor ammoniak aangepast. Er wordt minder ammoniakverlies berekend, wat een ongunstig effect heeft op de BEX. 
• Er zijn nieuwe voersoorten toegevoegd, namelijk: erwten kuil, sorghum kuil en zonnebloemen kuil. 
• Er zijn een aantal voersoorten geüpdatet naar de VCRE-waarden van de CVB-veevoedertabel 2023. De stikstofexcretie van de betreffende voersoorten kan nu beter worden ingeschat dan voorheen.  

De aandachtspunten

De grootste verandering in de overgang naar de VEM2022-systematiek en de actualisatie van de diergewichten. De uiteindelijke impact van de BEX 2026 hangt voor het grootste deel af van het jongveeaandeel, de melkproductie per koe, de mate van weidegang en het staltype. Daarom kan jouw bedrijf alsnog enkele kilo’s voordeel winnen of verliezen ten opzichte van de BEX 2025. Controleer ten slotte goed of de voerleveranciers gebruik maken van de nieuwe VEM2022 op de voerjaaroverzichten.

Wil jij meer weten over de veranderingen in de BEX? Of wens je een prognose om te zien hoe het invloed kan hebben op jouw bedrijf? Neem dan contact op met mij of onze rundvee-collega’s via 0475-494407.